Avoidant/restrictieve voedselinnamestoornis (ARFID)

Avoidant/restrictive food intake disorder (ARFID) (1) werd gedefinieerd in de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders 5th Edition (DSM-5).

• DSM-5 criteria
  • om de diagnose ARFID te krijgen, moet iemand problematische eetgewoonten hebben, die het gevolg kunnen zijn van een onvermogen om bepaalde sensorische eigenschappen van voedsel te verdragen (bijv. textuur, smaak, uiterlijk); een angst voor mogelijke nadelige gevolgen van het eten (bijv. verslikken, braken); en/of een algeheel gebrek aan interesse in voedsel of eten.
    
    
• deze "veranderingen moeten significant genoeg zijn om gewichtsverlies of het uitblijven van de juiste gewichtstoename bij opgroeiende kinderen te veroorzaken; voedingstekorten; afhankelijkheid van voedingssupplementen (bijv. energiedrankjes of sondevoeding); of psychosociaal disfunctioneren" (2)
  
  
• ARFID-gedragingen:
  • kunnen niet het gevolg zijn van voedselonzekerheid of cultureel geaccepteerde praktijken;
  • worden niet gemotiveerd door angst voor gewichtstoename of overwaardering van gewicht/vorm zoals bij anorexia nervosa (AN) of boulimia nervosa (BN)
  • niet beter verklaard kunnen worden door een andere medische of psychologische stoornis
    
    
• het vermijdende/beperkende eten kan bijdragen aan gewichtsverlies, het uitblijven van gewichtstoename, voedingscompromissen, afhankelijkheid van voedingssupplementen of enterale voeding, en/of psychosociale problemen (3)
  
  
• als er sprake is van een andere medische of psychiatrische aandoening
  • voedselvermijding of -beperking moet extremer zijn dan wat normaal verwacht wordt voor de bijkomende aandoening
  • om de diagnose ARFID te krijgen, mag het vermijden/restrictief eten niet worden toegeschreven aan gelijktijdig aanwezige medische aandoeningen of psychische stoornissen, waaronder andere eetstoornissen, en mag het niet beter te verklaren zijn door een gebrek aan beschikbaar voedsel of culturele gebruiken (3)
    
    
• ARFID kan worden vastgesteld bij personen van alle leeftijden (2,4)
  
  
• personen met ARFID kunnen last hebben van buikpijn, reflux, misselijkheid, diarree of constipatie en kunnen aanzienlijke medische gevolgen ondervinden zoals gewichtsverlies, lage botmineraaldichtheid, amenorroe, elektrolytenonevenwicht, bradycardie en hartproblemen (3)
  
  
• er zijn aanwijzingen dat jongeren met ARFID significant vaker deze stoornis ontwikkelen op jongere leeftijd, de symptomen langer aanhouden, vaker man zijn, langer opgenomen worden voor medische stabilisatie en een hoger gewicht hebben dan jongeren met AN maar lager dan jongeren met BN (5)
  
  
• De etiologie van ARFID is onbekend
  • Waarschijnlijk dragen zowel biologische als omgevingsfactoren - en hun onderlinge wisselwerking - bij aan de pathogenese.
  • er is een hypothese dat er biologische bases ten grondslag kunnen liggen aan sensorische gevoeligheid, trait anxiety en zowel homeostatische als hedonische eetlust, die de kwetsbaarheid voor ARFID kunnen vergroten (2)
  • omgevingsfactoren zoals maaltijdomgeving in het gezin, beschikbaarheid van fruit en groenten in de lokale omgeving en blootstelling aan modellen van gezond eten en/of gevarieerd voedsel kunnen ook een rol spelen (2)

Therapiegerichte benaderingen, zoals gezinsgerichte therapie en cognitieve gedragstherapie (CGT) met exposure en responspreventie, hebben enig voordeel laten zien voor patiënten met ARFID, waaronder verbeteringen in de ernst van de symptomen, groeiparameters en psychosociaal functioneren (3).

Referenties:

1. American Psychiatric Association, American Psychiatric Association DSM-5 Task Force. Diagnostisch en statistisch handboek van geestelijke stoornissen: DSM-5. 5e ed. ed. Arlington, VA; 2013.
2. Brigham KS et al. Evaluation and Treatment of Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID) in Adolescents.Curr Pediatr Rep. 2018 June ; 6(2): 107–113. doi:10.1007/s40124-018-0162-y.
3. Willmott E, Dickinson R, Hall C, et al. A scoping review of psychological interventions and outcomes for avoidant and restrictive food intake disorder (ARFID). Int. eetstoornis. 2024;57(1):27-61.
4. Becker KR et al. Impact van uitgebreide diagnostische criteria voor de vermijdende/beperkende voedselinnamestoornis op klinische vergelijkingen met anorexia nervosa. Int J Eat Disord. 2019 March ; 52(3): 230–238. doi:10.1002/eat.22988.
5. Duncombe Lowe K et al. Youth with Avoidant/Restrictive Food IntakeDisorder: Examining Differences by Age, WeightStatus, and Symptom Duration.Nutrients 2019,11, 1955; doi:10.3390/nu11081955.