Hypertrofisch litteken

Hypertrofische cutane littekens zijn een abnormale, fibroproliferatieve vorm van littekenvorming. Ze verheffen zich boven het niveau van de omringende huid, maar komen niet verder dan de randen van het oorspronkelijke letsel. Meestal is er een initiërende verwonding van de huid. Symptomatisch kan het litteken prikkelend en soms pijnlijk zijn. Bij onderzoek is een hypertrofisch litteken erythemateus, stevig en papuleus tot nodulair in het beginstadium - meestal de eerste drie maanden - voordat het zich in de loop van vele maanden herstelt tot een bleek, vlak litteken.

Vermoedelijke etiologische factoren zijn reacties van vreemde lichamen op beschadigd weefsel, chronische ontsteking, brandwonden en verhoogde huidspanning. Hypertrofische littekens komen vaak voor na thermische verwondingen die zich tot op het niveau van de diepe lederhuid of daarbuiten ontwikkelen.

Het kan moeilijk zijn om hypertrofische littekens van keloïde littekens te onderscheiden. Beide kunnen erythemateus en verheven zijn. Beide kunnen terugkomen na chirurgische excisie. Hypertrofische littekens komen echter vaker voor en verdwijnen uiteindelijk, terwijl keloïde littekens de neiging hebben om geleidelijk groter te worden. Er is geen predispositie voor een bepaalde leeftijdsgroep of geslacht. Er lijkt geen genetische aanleg te zijn. Het natuurlijke verloop van regressie zou karakteristieker zijn voor hypertrofische littekens dan voor keloïde littekens.

Hypertrofische littekens ontstaan door een verhoogde collageenproductie en een verminderde collageendegradatie. Er wordt aangenomen dat ze een licht verhoogde type I collageensynthese en grondsubstantie hebben, meestal met een piek rond zes maanden na het oorspronkelijke letsel. Ook hier kan histologisch onderscheid met keloïde littekens moeilijk zijn, maar mogelijke indicatoren van hypertrofische littekens zijn een duwende in plaats van een infiltrerende marge, een vreemdlichaamreactie en minder duidelijke refractiele collageenbundels.

Behandelingsopties omvatten conservatieve benaderingen zoals compressietherapie, spalken, aanbrengen van siliconenverband en antihistaminica. Chirurgische opties zijn chirurgische excisie of vrijlating met huidtransplantatie of het aanbrengen van een lokale flap. Er moet zorgvuldig onderscheid worden gemaakt tussen een hypertrofisch litteken en een keloïd litteken, omdat bij de laatste het recidiefpercentage na chirurgie kan oplopen tot 80%. Een hypertrofisch litteken dat wordt versterkt door spanning kan sterk verbeteren door chirurgische hermodellering langs ontspannen huidspanningslijnen.

Klik hier voor voorbeeldafbeeldingen van deze aandoening

Referentie

1. Gauglitz, G.G.; Korting, H.C.; Pavicic, T.; Ruzicka, T.; Jeschke, M.G. Hypertrofische littekenvorming en keloïden: Pathomechanismen en huidige en opkomende behandelingsstrategieën. Mol. Med. 2011, 17, 113-125