Oogbewegingen desensitisatie en reprocessing (EMDR)

Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) is een behandelingsprocedure die algemeen geaccepteerd is en gebruikt wordt in klinische settings. Shapiro heeft deze procedure ontwikkeld als een effectieve techniek om posttraumatische stressstoornis (PTSS) te verlichten.

• ook gebruikt in een grote verscheidenheid aan situaties zoals fobieën, testangst, dermatologische aandoeningen en pijnbestrijding
  
  
• Shapiro heeft deze therapie op een zeer gestructureerde manier opgebouwd en ze heeft verschillende fasen voor EMDR uitgelegd, wat de therapeuten helpt om deze therapie op een zeer systematische manier te doorlopen. De verschillende fasen van de therapie worden hieronder uitgelegd:
  
  
  • de eerste fase van EMDR is de geschiedenis van de cliënt en de planning van de behandeling
    • een gedetailleerde anamnese helpt de behandelaar om de bereidheid van de cliënt vast te stellen en eventuele secundaire oorzaken te identificeren die zijn/haar huidige probleem in stand houden. Door het disfunctionele gedrag, de symptomen en specifieke kenmerken te analyseren, bepaalt de behandelaar welk doel geschikt is voor behandeling. De doelen die de basis vormen voor de pathologie van de cliënt worden geprioriteerd voor sequentiële behandeling.
      
      
  • De tweede fase heet voorbereiding, waarin de therapeut en de cliënt een therapeutische relatie aangaan.
    • de therapeut helpt om een redelijk verwachtingsniveau vast te stellen
      • hij/zij traint de persoon bepaalde zelfbeheersingstechnieken om de onvolledige sessies af te sluiten en om stabiliteit te behouden tussen en tijdens de sessies. De therapeut instrueert de cliënt om de metaforen en stopsignalen te gebruiken om een gevoel van controle te geven tijdens de behandelsessie. De therapeut geeft uitleg over de symptomatologie van de cliënt en maakt de persoon ook bewust van de actieve verwerking van het trauma.
        
        
  • beoordeling is de derde fase waarin de cliënt en de therapeut samen de doelherinnering voor de betreffende sessie identificeren
    • De patiënt wordt dan geïnstrueerd om het meest in het oog springende beeld dat met deze herinnering geassocieerd wordt te herkennen en hij/zij zal geholpen worden om negatieve overtuigingen die ermee geassocieerd zijn uit te lokken die inzicht geven in de irrationaliteit van de specifieke gebeurtenis. Er worden ook positieve overtuigingen geïntroduceerd die passen bij het doelwit en die in tegenspraak zijn met zijn/haar emotionele ervaringen.
      • De validiteit van de cognitieschaal (VOC) en de subjectieve eenheden van verstoring (SUDS) worden beoordeeld om inzicht te krijgen in respectievelijk de geschiktheid van positieve cognitie (in hoeverre hij/zij van mening is dat een bepaalde verklaring waar is voor de doelherinnering) en hoe verontrustend de opgeslagen herinnering is. Beide beoordelingen worden gebruikt als nulmetingen. In de beoordelingsfase worden emoties en lichamelijke sensaties die gepaard gaan met de traumatische herinnering ook genoteerd.
        
        
  • in de vierde desensitisatiefase wordt de verontrustende gebeurtenis van de cliënt geëvalueerd om de traumagerelateerde zintuiglijke ervaringen en associaties te veranderen
    • het verhogen van het gevoel van zelfredzaamheid en het uitlokken van inzicht is ook een onderdeel van deze fase. In deze fase wordt de cliënt gevraagd om zowel het doelbeeld als de oogbewegingen tegelijkertijd bij te wonen en wordt hem geïnstrueerd om open te staan voor wat er ook gebeurt. Na elke reeks oogbewegingen wordt de cliënt gevraagd diep adem te halen en geïnstrueerd om het materiaal waarop hij/zij zich concentreert uit te wissen. Afhankelijk van de reactie van de cliënt stuurt de clinicus zijn/haar volgende aandachtsfocus en ook de lengte, snelheid en het type van de gebruikte stimulatie.
      
      
  • vijfde fase, de installatiefase
    • de therapeut probeert de kracht van de positieve cognitie, die de negatieve cognitie moet vervangen, te vergroten. Totdat de VOC 7 bereikt of tot ecologische validiteit, wordt de meest versterkende positieve cognitie gekoppeld aan het voorheen disfunctionele materiaal tijdens de bilaterale stimulatie.
      
      
  • de zesde fase is de fase van de lichaamsscan, waarin de cliënt wordt gevraagd zijn lichaam te laten scannen om te weten of er nog een somatische respons aanwezig is die wordt beschouwd als een restant van spanning gerelateerd aan de gerichte gebeurtenis. Als deze aanwezig is, richt de therapeut zich op deze lichaamsgewaarwording voor verdere verwerking.
    
    
  • closure is de zevende fase waarin de reeds aangeleerde zelfcontroletechnieken worden gebruikt wanneer de opwerking niet voltooid is
    • helpt bij het terugbrengen van de persoon naar een staat van evenwicht. In deze fase legt de therapeut uit wat hij kan verwachten tussen de sessies door en houdt hij bij welke verstoringen zich voordoen tussen de sessies door, zodat hij deze doelen kan gebruiken als dat nodig is voor volgende sessies.
      
      
  • herevaluatie is de achtste fase waarin wordt gekeken of de behandeling optimaal effect heeft en of er aanvullende doelen zijn.

NICE-status (4):

• Eye movement desensitisation and reprocessing
  • overweeg EMDR voor volwassenen met een diagnose PTSS of klinisch belangrijke symptomen van PTSS die zich tussen 1 en 3 maanden na een niet aan een gevecht gerelateerd trauma hebben gepresenteerd, als de persoon een voorkeur heeft voor EMDR.
  • bied EMDR aan volwassenen met een diagnose PTSS of klinisch belangrijke symptomen van PTSS die zich meer dan 3 maanden na een niet aan een gevecht gerelateerd trauma hebben gepresenteerd.

Referentie:

• 1) Shapiro F. Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) en de angststoornissen: Clinical and research implications of an integrated psychotherapy treatment. Angststoornissen 1999;13:35-67
• 2) Herbert JD, Lilienfeld SO, Lohr JM, Montgomery RW, O?Donohue WT, Rosen GM, et al. Science and pseudoscience in the development of eye movement desensitization and reprocessing: Implications for clinical psychology. Klinische psychologie 2000;20:945-71
• 3)Shapiro F. EMDR 12 jaar na de introductie: onderzoek in het verleden en de toekomst. J Clin Psychol. 2002 Jan;58(1):1-22
• 4) NICE (december 2018).Posttraumatische stressstoornis (NG116).