Het chronisch vermoeidheidssyndroom wordt gedefinieerd als een ernstige invaliderende vermoeidheid die enkele maanden aanhoudt. De vermoeidheid wordt verergerd door minimale fysieke of mentale inspanning en er is geen afdoende medische verklaring voor de vermoeidheid.
Vermoed ME/CVS als:
- de persoon alle aanhoudende symptomen * al minimaal 6 weken heeft bij volwassenen en 4 weken bij kinderen en jongeren en
- het vermogen van de persoon om deel te nemen aan beroepsmatige, educatieve, sociale of persoonlijke activiteiten aanzienlijk is verminderd ten opzichte van het niveau van vóór de ziekte en
- de symptomen worden niet verklaard door een andere aandoening
*Aanhoudende symptomen bij verdenking ME/cvs Al deze symptomen moeten aanwezig zijn:
Opmerkingen:
|
Als ME/CVS wordt vermoed, voer dan het volgende uit:
- een medische beoordeling (inclusief symptomen en geschiedenis, comorbiditeiten, algemene fysieke en mentale gezondheid)
- een lichamelijk onderzoek
- een beoordeling van de impact van de symptomen op psychologisch en sociaal welzijn
- onderzoeken om andere diagnoses uit te sluiten, bijvoorbeeld (maar niet beperkt tot):
- urineonderzoek op eiwit, bloed en glucose
- volledig bloedbeeld
- ureum en elektrolyten
- leverfunctie
- schildklierfunctie
- erytrocytenbezinkingssnelheid of plasmaviscositeit
- C-reactief proteïne
- calcium en fosfaat
- HbA1c
- serumferritine
- coeliakieonderzoek
- creatinekinase
Gebruik klinisch oordeel om te beslissen over aanvullende onderzoeken om andere diagnoses uit te sluiten (bijvoorbeeld vitamine D, vitamine B12 en foliumzuur niveaus; serologische tests als er een voorgeschiedenis van infectie is; en 9am cortisol voor bijnierinsufficiëntie).
Wees ervan bewust dat de volgende symptomen ook geassocieerd kunnen worden met, maar niet exclusief zijn voor ME/cvs:
- orthostatische intolerantie en autonome disfunctie, waaronder duizeligheid, hartkloppingen, flauwvallen, misselijkheid bij opstaan of rechtop gaan zitten vanuit een liggende positie
- temperatuurovergevoeligheid die resulteert in overvloedig zweten, rillingen, opvliegers of een gevoel van grote kou
- neuromusculaire symptomen, waaronder stuiptrekkingen en myoclonische schokken
- griepachtige symptomen, waaronder keelpijn, gevoelige klieren, misselijkheid, rillingen of spierpijn
- intolerantie voor alcohol of bepaalde voedingsmiddelen en chemicaliën
- verhoogde sensorische gevoeligheden, waaronder voor licht, geluid, aanraking, smaak en geur
- pijn, waaronder pijn bij aanraking, myalgie, hoofdpijn, oogpijn, buikpijn of gewrichtspijn zonder acute roodheid, zwelling of effusie.
Medewerkers in de eerstelijnsgezondheidszorg moeten overwegen advies te vragen aan een geschikte specialist als er onzekerheid bestaat over de interpretatie van tekenen en symptomen en of een vroegtijdige doorverwijzing nodig is. Voor kinderen en jongeren kunt u overwegen advies te vragen aan een kinderarts.
ME (myalgische encefalitis)/CFS (chronisch vermoeidheidssyndroom) diagnosticeren bij een kind, jongere of volwassene met de symptomen zoals hierboven beschreven, die al 3 maanden aanhouden en niet verklaard kunnen worden door een andere aandoening.
Ernst van ME/cvs
Definities van ernst zijn niet eenduidig omdat individuele symptomen sterk variëren in ernst en mensen sommige symptomen ernstiger kunnen hebben dan andere. De onderstaande definities geven een richtlijn voor de mate van impact van de symptomen op het dagelijks functioneren.
Milde ME/cvs
- Mensen met milde ME/cvs zorgen voor zichzelf en doen wat lichte huishoudelijke taken (waarbij ze soms ondersteuning nodig hebben), maar kunnen moeite hebben met mobiliteit. De meesten werken nog of volgen onderwijs, maar om dit te kunnen doen zijn ze waarschijnlijk gestopt met alle vrijetijdsbesteding en sociale bezigheden. Ze werken vaak minder uren, nemen vrije dagen op en gebruiken het weekend om de rest van de week door te komen.
Matige ME/cvs
- Mensen met matige ME/CVS hebben een verminderde mobiliteit en zijn beperkt in alle activiteiten van het dagelijks leven, hoewel ze pieken en dalen kunnen hebben in hun niveau van symptomen en hun vermogen om activiteiten te doen. Ze zijn meestal gestopt met werken of studeren en hebben rustperiodes nodig, vaak rusten ze 's middags 1 of 2 uur uit. Hun nachtrust is over het algemeen van slechte kwaliteit en verstoord.
Ernstige ME/cvs
- Mensen met ernstige ME/cvs zijn niet in staat om enige activiteit voor zichzelf te doen of kunnen slechts minimale dagelijkse taken uitvoeren (zoals gezicht wassen of tanden poetsen). Ze hebben ernstige cognitieve problemen en kunnen afhankelijk zijn van een rolstoel voor mobiliteit. Ze zijn vaak niet in staat om het huis te verlaten of hebben een ernstige en langdurige nawerking als ze dat toch doen. Ze kunnen ook de meeste tijd in bed doorbrengen en zijn vaak extreem gevoelig voor licht en geluid.
Zeer ernstige ME/cvs
- Mensen met zeer ernstige ME/cvs liggen de hele dag in bed en zijn afhankelijk van zorg. Ze hebben hulp nodig bij persoonlijke hygiëne en eten, en zijn erg gevoelig voor zintuiglijke prikkels. Sommige mensen kunnen niet slikken en hebben sondevoeding nodig.
Opmerkingen:
- Klinische kenmerken die veroorzaakt kunnen worden door andere ernstige aandoeningen ('red flags') mogen niet worden toegeschreven aan CVS/ME zonder rekening te houden met alternatieve diagnoses of comorbiditeiten. Met name de volgende kenmerken moeten worden onderzocht:
- lokaliserende/focale neurologische symptomen
- klinische kenmerken van inflammatoire artritis of bindweefselaandoeningen
- klinische kenmerken van cardiorespiratoire aandoeningen
- aanzienlijk gewichtsverlies
- slaapapneu
- klinisch significante lymfadenopathie
- orthostatische intolerantie
- een klinische aandoening waarbij symptomen zoals licht in het hoofd, bijna flauwvallen of flauwvallen, verminderde concentratie, hoofdpijn, dimmen of wazig zien, krachtig kloppen van het hart, hartkloppingen, beven en pijn op de borst optreden of verergeren bij opstaan en verbeteren (hoewel niet noodzakelijkerwijs verdwijnen) door te gaan zitten of liggen. Orthostatische intolerantie kan het posturaal orthostatisch tachycardiesyndroom (POTS) inhouden, wat een aanzienlijke stijging van de hartslag is wanneer men van liggen naar staan gaat, en posturale hypotensie, wat een aanzienlijke daling van de bloeddruk is wanneer men van liggen naar staan gaat. Mensen met ernstige orthostatische intolerantie kunnen merken dat ze niet in staat zijn om langere tijd rechtop te zitten.
Referenties:
- NICE (oktober 2021). Myalgische encefalomyelitis (of encefalopathie)/chronisch vermoeidheidssyndroom: diagnose en beheer
- Bested AC, Marshall LM. Review of Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome: an evidence-based approach to diagnosis and management by clinicians. Rev Environ Health. 2015;30(4):223-49
Gerelateerde pagina's
Maak een account aan om paginanotities toe te voegen
Voeg informatie toe aan deze pagina die handig is om bij de hand te hebben tijdens een consult, zoals een webadres of telefoonnummer. Deze informatie wordt altijd weergegeven wanneer je deze pagina bezoekt